ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮದುರ್ಗ ಕೋಟೆ ಇದೀಗ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಏಕಶಿಲೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುಹಾಂತರ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಕಳಚಿ ಬೀಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಮಾರಕದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ರಾಮದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಹಾಂತರ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಂದಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೌಶಲ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಕೋಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳ ನಡುವೆ ಗಿಡಮರಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬೇರುಗಳು ಕಲ್ಲುಗಳ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬಿರುಕುಗಳ ನಡುವೆ ಹಬ್ಬುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ರಚನೆ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಲ್ಲುಗಳು ಕಳಚಿ ಬೀಳುವ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಟೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರೂ ಅಗತ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ದುರಸ್ತಿ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಜ್ಞರಿಂದ ರಚನೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಕಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕುಗಳು, ನೀರಿನ ಸೋರಿಕೆ, ಗಿಡಗಳ ಬೇರುಗಳು ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಮಗಾರಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
17ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಲ್ಲುಗಳು ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗಳು ತಕ್ಷಣ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ರಾಮದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಕೋಟೆಯ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲ ರಚನೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
About the Author
